Makalelerimiz

İşçi Alacaklarında Faiz – 2021

Bu yazımızda işçi alacaklarında faiz kavramı, alacak kalemlerine göre faizin ne zamandan itibaren işlemeye başlayacağı, faiz oranları ve işçi alacaklarında zamanaşımı kavramı ile zamanaşımı sürelerine yer verilmiştir.

Öncelikle işçi alacağı kavramının neyi ifade ettiğini açıklamak gerekirse; kısaca 4857 Sayılı İş Kanunu’muzda düzenlenmiş olup işçinin çalışması ve emeğinin karşılığı olan ücret, tazminat vb. şeklindeki parasal değerleri ifade etmektedir.

İşçi alacaklarında alacağa faiz işletilebilmesi için hukuken geçerli bir alacağın mevcut olması, mevcut olan alacağın muaccel olması ve muaccel olan alacakta da borçlunun temerrüde düşmesi gereklidir.

Borçlunun temerrüde düşmesi, muaccel olan alacağın muaccel olduğu tarihte borçlu tarafından alacaklıya ödenmemesidir.

Kanun ve Yargıtay kararlarında faizin işlemeye başladığı tarih alacak kalemlerine göre farklı arz etmektedir.

İŞÇİ ALACAKLARINDA KALEMLERE GÖRE FAİZİN İŞLEME TARİHLERİ ve ORANLARI

Kıdem tazminatında faiz işleme tarihi ve oranı; iş sözleşmesinin fesih tarihinden itibaren faiz işlemeye başlama birlikte faiz oranı ise mevduatlarca uygulanacak en yüksek faiz oranıdır.

İhbar tazminatı yönünden faiz işleme tarihi ve oranı; işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işlemekle birlikte uygulanacak faiz oranı ise yasal faiz oranıdır.

Yıllık izin ücreti bakımından faiz işleme tarihi ve oranı; işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işlemekle birlikte uygulanacak faiz oranı ise yasal faiz oranıdır.

Ücret alacağı yönünden faiz işleme tarihi ve oranı; işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işlemekle birlikte uygulanacak faiz oranı ise mevduatlarca uygulanacak en yüksek faiz oranıdır.

Fazla çalışma ücreti bakımından faiz işleme tarihi ve oranı; işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işlemekle birlikte uygulanacak faiz oranı ise mevduatlarca uygulanacak en yüksek faiz oranıdır.

Kötü niyet tazminatı ücreti bakımından faiz işleme tarihi ve oranı; işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren faiz işlemekle birlikte uygulanacak faiz oranı ise yasal faiz oranıdır.

İŞVEREN NASIL TEMERRÜDE DÜŞÜRÜLÜR?

İşçi Alacakları ELFA HUKUK

Burada işverenin temerrüde nasıl düşürüleceği hususunu cevaplandırmak gerekirse;

İşverenin temerrüde düşürülmesi; işverene noter kanalıyla ihtarname çekerek ya da doğrudan dava açma yolu ile olmaktadır.

Noter kanalı ile çekilen ihtarnamede alacak kalemleri tek tek, açık ve net olarak belirtilerek talep edilmeli ve borçluya süre tanınmalıdır.

İşçi alacaklarına yönelik çekilecek ihtarname ve açılacak dava uzmanlık gerektirdiğinden bir avukata danışmanız önem arz etmektedir.

İŞÇİ ALACAKLARINDA ZAMANAŞIMININ BAŞLANGIÇ TARİHİ ve ZAMANAŞIMI SÜRELERİ

Zamanaşımı, belirli bir sürenin geçmesiyle borcu sona erdirmeyen fakat borcun tahsilatını hukuk nezdinde imkansızlaştıran ve borçluya borçtan kaçınma imkanı veren bir sebeptir.

1.Zamanaşımının Başladığı Tarih:

İşçi alacağı, bir işçinin çalışmasının karşılığı olan maaş, yıllık izin ücreti, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ücreti, hafta tatil ücreti, prim, ikramiye vb. ücret eklerini ifade eder. İşçi alacaklarına ilişkin zamanaşımı, alacağın muaccel olduğu günden itibaren işlemeye başlar.

Maaş alacakları çalışılan ayın sonunda muaccel hale geleceğinden o ay sonundan itibaren zamanaşımı süresi o ücret için başlayacaktır. 

Fazla mesai ücreti, ulusal bayram ücreti, ikramiye gibi ücretlerde ise ücrete hakkedilen günden itibaren zamanaşımı süreleri başlamaktadır.

Örneğin; 1 Mayısta işe başlayan kişinin ücret alacağı 1 Haziranda muaccel olacağından zamanaşımı süresi de 1 Hazirandan itibaren işlemeye başlayacakken fazla mesai ücretinde ise zamanaşımı mesaiye kalınan günden itibaren işlemeye başlar. Yine aynı şekilde ulusal bayram ücretlerinde de zamanaşımı çalışılan günden itibaren işlemeye başlar. Burada önemli olan husus bu ücretlere ilişkin zamanaşımının iş sözleşmesi devam ederken de işlemeye devam etmesi hususudur. Çoğu kişi tarafından bu ücretlere ilişkin zamanaşımı süresinin; iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren başladığı düşünülmekte ve bu yanlış düşünce neticesinde işçi alacaklarının birçoğu zamanaşımına uğramakta ve bu nedenle işçi alacağının tahsili mümkün olmamaktadır.

Kıdem tazminatı, İhbar Tazminatı, Yıllık İzin Ücreti yönünden zamanaşımı süresi ise işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren başlayacaktır.

2.Zamanaşımı Süreleri:

12 Ekim 2017 tarihinde yürürlüğüne giren 7036 sayılı kanunun ek 3.maddesi gereğince iş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla hangi kanuna tabi olursa olsun, yıllık izin ücreti ve aşağıda belirtilen tazminatların zamanaşımı süresi beş yıldır.

a) Kıdem tazminatı.

b) İş sözleşmesinin bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan     tazminat.

c) Kötü niyet tazminatı.

d)İş sözleşmesinin eşit davranma ilkesine uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat.”

4857 sayılı İş Kanunu’na eklenen geçici 8.madde ile ek 3.cü maddenin, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra sona eren iş sözleşmelerinden kaynaklanan yıllık izin ücreti ve tazminatlar hakkında uygulanacağını ifade edilmiştir.

Ek 3.maddede belirtilen yıllık izin ücreti ve tazminatlar için bu maddenin yürürlüğe girmesinden (25 Ekim 2017) önce işlemeye başlamış bulunan zamanaşımı süreleri, değişiklikten önceki hükümlere tabi olmaya devam eder. Ancak, zamanaşımı süresinin henüz dolmamış kısmı, ek 3.cü maddede öngörülen süreden yani 5 yıldan uzun ise, ek 3.maddede öngörülen sürenin geçmesiyle zamanaşımı süresi dolmuş olur.”

Özet olarak burada belirleyici olan husus iş sözleşmesinin sona erme tarihidir. Eğer ki sözleşme 25 Ekim 2017 tarihinden önce sona ermişse 10 yıllık zamanaşımı söz konusu olacakken 25 Ekim 2017 tarihinden sonra sona eren iş sözleşmelerinde ise 5 yıllık zamanaşımı söz konusu olacaktır. Ancak sözleşmenin sona erme tarihi 25 Ekim 2017 tarihinden önce olsa bile zamanaşımının dolmamış kısmı 5 yıllık süreden fazla ise fesihten sonra geçen sürenin 5 yılı doldurması ile zamanaşımı süresi sona erecektir.

Örnekle açıklamak gerekirse fesih tarihi 20 Ekim 2012 olan iş sözleşmesine ilişkin alacaklarda 10 yıllık zamanaşımı söz konusu olacakken 30 Ekim 2012 fesih tarihli iş sözleşmesine ilişkin alacaklarda 5 yıllık zamanaşımı söz konusu olacaktır.

En nihayetinde işçi alacaklarında alacağın tahsilinde süreler büyük bir önem arz ettiğinden bir avukata danışmanızı öneririz.

Başa dön tuşu